Voeding & Gezondheid

Vijf koppen koffie per dag mag, blijkt uit groot onderzoek

· 6 min leestijd

Koffiedrinkers kregen jarenlang hetzelfde advies van artsen: rustig aan, want cafeïne is slecht voor je hart. Dat beeld is nu grondig bijgesteld. De American Heart Association, een van de grootste cardiologenverenigingen ter wereld, publiceerde op 20 juli 2026 een uitgebreid overzicht in het vakblad Circulation en komt tot een andere conclusie: voor de meeste gezonde volwassenen is koffie drinken geen risico, en in sommige gevallen juist een voordeel.

Dit zegt het nieuwe AHA-onderzoek

De werkgroep, geleid door cardioloog Gregory Marcus van de University of California, San Francisco, verzamelde decennia aan onderzoek naar cafeïne en hart- en vaatziekten. De conclusie: tot 400 milligram cafeïne per dag, ofwel ongeveer vijf kopjes gezette koffie van 240 milliliter zonder suiker of andere toevoegingen, is veilig voor de meeste volwassenen. Twee tot vier kopjes per dag lijkt daarbinnen het gunstigst, dat hangt samen met een lager risico op hartziekte, hartfalen en beroerte. Drink je meer dan vier kopjes, dan stijgt het risico op hartfalen juist weer licht.

Voor je bloeddruk is het beeld minder eenduidig. Bij mensen met een optimale bloeddruk bleek een inname van één tot drie kopjes per dag gekoppeld aan een hoger risico op hoge bloeddruk, terwijl meer dan drie kopjes juist weer met een lager risico samenhing. De onderzoekers noemen dit zelf een grillig, J-vormig patroon en durven er geen eenvoudig advies aan te plakken.

Marcus benadrukt dat er geen vaste regel is die voor iedereen geldt. "Er bestaat geen one-size-fits-all-strategie voor veilige cafeïne-inname," zegt hij in de officiële verklaring van de AHA. Hoe je lichaam cafeïne verwerkt, hangt af van je leeftijd, medicijngebruik, genetische aanleg en onderliggende aandoeningen.

Let op met de omrekening: de AHA rekent met Amerikaanse kopjes van 240 milliliter. Een gewone Nederlandse kop koffie is meestal kleiner, zo'n 125 tot 150 milliliter. De grens van 400 milligram cafeïne komt dan dus niet neer op vijf, maar eerder op zeven à acht Nederlandse kopjes, afhankelijk van hoe sterk je de koffie zet.

Waarom koffie je hart kan helpen

Het overzicht koppelt gewone, zwarte koffie aan een lager risico op type 2 diabetes, hartziekte, beroerte, hartfalen en bepaalde hartritmestoornissen. Opvallend is het effect bij atriumfibrilleren, de meest voorkomende hartritmestoornis. Uit gerandomiseerd onderzoek, de zogeheten DECAF-studie onder tweehonderd patiënten, bleek dat koffiedrinkers na zes maanden in 47 procent van de gevallen een terugval kregen, tegen 64 procent bij mensen die geen koffie dronken.

Diezelfde gerandomiseerde data laten ook een kleine schaduwzijde zien: koffie kan het aantal premature ventriculaire contracties verhogen, een onschuldige maar voelbare vorm van overslaande hartslag. Let je op je rusthartslag als seingever voor overtraining, dan is dit een detail om in je achterhoofd te houden, zonder dat het reden is om te stoppen met koffie.

Wat je erbij doet, maakt het verschil

De gezondheidswinst geldt vooral voor koffie zonder suiker, siroop, room of andere toevoegingen. Gooi je er elke ochtend een schep suiker en een scheut slagroom bij, dan verdwijnt een deel van het voordeel. Hetzelfde geldt voor de hoeveelheid ultrabewerkt voedsel die je toevallig bij je koffie eet: een koekje erbij maakt je koffie niet ongezond, maar de optelsom van je hele ontbijt bepaalt het echte effect op je hart.

Ook de bereidingswijze telt. Ongefilterde koffie, zoals espresso of koffie uit een cafetière, bevat de stof cafestol. Die kan je LDL-cholesterol, het schadelijke type, verhogen. Gefilterde koffie en instantkoffie bevatten vrijwel geen cafestol, waardoor dat effect wegvalt.

Energy drinks zijn een ander verhaal

De onderzoekers maken nadrukkelijk onderscheid tussen koffie en energy drinks of energy shots. Die laatste bevatten vaak veel meer cafeïne per 100 milliliter, en in hoge doses verhogen ze de bloeddruk en het risico op gevaarlijke hartritmestoornissen, ook bij gezonde mensen onder de dertig. De bevindingen over koffie zijn dus niet zomaar te vertalen naar elk cafeïnehoudend drankje uit de supermarkt.

Een rustige ademhaling helpt trouwens ook om je hart minder te belasten op een drukke dag. Wil je weten hoe dat precies werkt, lees dan ons artikel over bewust ademen en stress verlagen.

Dit betekent het voor je ochtendbak koffie

De belangrijkste kanttekening komt van de onderzoekers zelf: het meeste bewijs is observationeel. Dat betekent dat het een verband laat zien, geen bewijs dat koffie de oorzaak is van een gezonder hart. Mensen die veel koffie drinken, leven misschien ook om andere redenen gezonder. Toch is de boodschap voor de praktijk helder: je hoeft niet te stoppen met koffie uit angst voor je hart, en een paar kopjes zwarte koffie per dag past prima binnen een gezonde levensstijl.

Heb je een hartritmestoornis, ben je zwanger of gebruik je medicatie die met cafeïne kan interacteren? Overleg dan met je huisarts wat voor jou een verstandige grens is. Voor de rest geldt: geniet van je koffie, zet de suikerpot wat vaker terug in de kast en laat de energy drinks liggen voor de sportschool.

E
Geschreven door Eva Monsma Gezondheid redacteur

Eva schrijft over dagelijkse gezondheid met de precisie van een wetenschapper en de praktische blik van een moeder die weet dat perfectie niet bestaat. Haar artikelen over voeding, beweging en slaap zijn gebaseerd op onderzoek maar geschreven voor mensen die geen tijd hebben voor wetenschappelijke papers. Ze vertaalt complexe gezondheidsadviezen naar dingen die je vandaag nog kunt doen, zonder je hele leven om te hoeven gooien. Haar motto: kleine veranderingen, groot verschil, en af en toe een stuk taart is ook prima.